محمد حاج‌رسولیها مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران روز دوشنبه ۲۷بهمن برای پاسخگویی به خبرنگاران در ساختمان وزارت نیرو حاضر شد.

حاج‌رسولیها ضمن اشاره به افزایش اعتبارات این بخش در بودجه سال۹۴ اظهار داشت: «ما در سال۹۴ نسبت به سال۹۳ شاهد ۵۷‌درصد رشد اعتبارات در بخش مدیریت آب هستیم.» وی ضمن اشاره به کاهش ۲۹درصدی حجم بارندگیها در درازمدت در سال جاری، برای سال آبی آینده هشدار داد.
حاجرسولیها در مورد تخصیص بودجه۹۴ به این بخش گفت: «خوشبختانه برعکس سال۹۳ که نسبت به سال۹۲ به‌شدت با کاهش اعتبارات در بحث اعتبارات مصوب مواجه بودیم، امسال افزایش اعتبارات داریم.» وی ادامه داد: «یعنی سال۹۳ تقریبا کاهش ۴۷‌درصدی را نسبت به سال۹۲ شاهد بودیم، اما در سال۹۴ نسبت به سال۹۳ حدود ۵۷‌درصد رشد اعتبارات در بخش آب داریم که به‌نوعی کاهش اعتبارات در سال۹۳ را جبران کرده است.» وی با اشاره به اینکه عمده این اعتبارات درخصوص طرح‌های تملک-دارایی است افزود: «ویژگی خاص اعتبارات سال۹۴ نسبت به سال۹۳، افزایش سهم مباحث مرتبط با مدیریت بخش آب و مباحث آبهای زیرزمینی است.»
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب کشور ضمن اظهار بیاطلاعی در مورد خبری که روز شنبه در مورد پایش دریای خزر در رسانه‌ها مطرح شد گفت: «اما بحثی که چند‌مدت پیش مطرح شدهبود این بود که باتوجه به افت تراز دریای خزر، مرکزی را در شمال کشور داشته باشیم تا یک کار تحقیقاتی را شروع کند و دلایل آن را تحلیل کند و یک گزارش ابتدایی از شرایطی که در چند‌سال اخیر ایجاد شده است ارایه دهد.»
وی در پاسخ به سوالی در مورد بحث استانی‌شدن مدیریت آب کشور بیان کرد: «یکی از چالشهای بزرگ در این بخش از وقتی به‌وجود آمد که مدیریت استانی ایجاد شد.» وی تشریح کرد: «طبیعت مدیریت استانی به این‌گونه است که قدرت چانه‌زنی مناطق را بالا میبرد؛ و آن یکپارچگی که در بخش آب و مباحث تئوریک آن مطرح است همچنین مباحث علمی و مدیریتی آن، که در کشورهای پیشرفته وجود دارد را گسسته می‌کند.» وی افزود: «طی یک الی دو‌سال گذشته با تمهیداتی که در دولت و برنامه توسعه پنجم اندیشیده شد، مشغول ساماندهی این موضوع هستیم.»
کاهش ۱۰ تا ۱۵‌درصدی منابع آب تجدیدپذیر کشور
حاج‌رسولیها در مورد منابع آب تجدیدپذیر نیز توضیح داد: «این نسخه‌یی نیست که بگوییم یک‌درصد را برای کل کشورهای مختلف بتوانیم بپیچیم. اما آنچه مسلم است؛ ما از منظر اینکه منابع آب تجدیدپذیرمان حدود ۱۰ تا ۱۵‌درصد کاهش پیدا کرده است، یعنی از حدود ۱۳۰میلیارد مترمکعب به حدود ۱۰۵ تا ۱۱۰میلیارد مترمکعب رسیدیم که با هنجارهای جهانی تفاوت داریم.» وی اضافه کرد: «این کاهشی که در مخرج کسر به‌وجود آمده، باعث شده است که باتوجه به اینکه کاهشی در مصرف پیش نیامده، این شاخص یک‌مقدار در کشور ما بیش از هنجار جهانی باشد.» وی ادامه داد: «شاید این عدد در کشور ما تا ۵۰ یا ۶۰‌درصد معقول باشد اما در‌حال‌حاضر در کشور ما بیش از ۷۰‌درصد استحصال می‌شود. اما در بسیاری از کشورهایی که شرایط جوی و اقلیمی آنها مساعد است در استانداردهای خود ۴۰‌درصد را دارند اما در کشور ما این امر تقریبا عملیاتی نیست.»
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب کشور اظهار داشت: «در‌حال‌حاضر ما از منابع استراتژیک آب زیرزمینی خودمان بیش از ۱۱۰میلیارد مترمکعب اضافه برداشت داریم، شاید در مورد میزان منابع استراتژیک دقت بالایی وجود نداشته باشد اما این عدد دقیق و بزرگی است که نشان‌دهنده اضافه برداشت ما است.» وی افزود: «برای این امر طرح احیا و تعادلبخشی منابع آب زیرزمینی را در دست اجرا داریم که قرار است از سال۹۴ پیاده شود.» وی با اشاره به یک هدف کوتاه‌مدت برای این طرح در برنامه ششم برای جلوگیری از حدود ۵میلیارد کسری مخزن، در مورد هدف درازمدت این طرح گفت: «هدف درازمدت ما این است که در یک برنامه ۲۰ساله بتوانیم این ۱۱۰میلیارد را بازگردانیم. یعنی سالانه باید حدود ۱۰میلیارد مترمکعب از برداشت منابع آب زیرزمینی باید کم کنیم. برای این امر ۶۰۹محدوده مطالعاتی مورد بررسی قرار گرفته و ۱۵پروژه برای رسیدن به این هدف برنامهریزی کرده‌ایم که ۱۱پروژه مربوط به وزارت نیرو، ۳پروژه مربوط به وزارت جهادکشاورزی و یک پروژه هم مربوط به سازمان زمینشناسی است.»
کاهش ۲۹‌درصدی میانگین درازمدت بارندگیهای کشور
وی در مورد بارندگیها در کشور اعلام کرد: «ما در‌حال‌حاضر ۹۲میلیمتر بارندگی داریم که نسبت به سال گذشته که ۱۲۴میلیمتر بوده، ۲۶‌درصد کاهش نشان می‌دهد و نسبت به میانگین درازمدت، ۲۹‌درصد کاهش داریم.» وی افزود: «ما در حوضه دریای عمان و خلیج‌فارس حدود ۴۹‌درصد کاهش بارندگی داریم که حدود ۵۰‌درصد از سدهای ما در آن حوضه هستند و این امر باعث شده آورد به سدها ۲۲‌درصد کاهش پیدا کند. درنتیجه حجم آب موجود در مخازن سدها ۱۹میلیارد و ۳۳۰میلیون مترمکعب است که این ۱۰‌درصد کاهش را نسبت به آنچه در سال۹۳ برنامهریزی کرده بودیم نشان می‌دهد.» وی تاکید کرد: «در‌حال‌حاضر کشور ما در زمینه بارندگی رتبه۳۳ را دارد، در بحث ورودی به سدها هم رتبه۴۵ را داریم که کار بسیار سختی را برای سال آبی جدید به‌خصوص در حوزه تامین آب شرب به ما هشدار می‌دهد.»
حاج‌رسولیها همچنین در مورد پوشش برفی کشور اظهار داشت: «در‌حال‌حاضر پوشش برفی کشور صرفا ۱۶۰هزار کیلومترمربع است که این عدد در سال گذشته ۲۰۵هزار کیلومترمربع بوده است. یعنی پوشش برفی کشور حدود ۲۰‌درصد کاهش یافته است.» وی اضافه کرد: « غیر از آن، آب مذاب حاصل از پوشش برفی، یعنی میزان آبی که هر ۱۰سانتی‌متر برف می‌تواند داشته باشد نیز حدود ۱۵‌درصد کاهش داشته است. به این ترتیب شرایط بحرانی را پیش رو داریم.»
۱۴شهر بزرگ با مشکل بحران آب مواجه هستند
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران در مورد کلان‌شهرهایی که دچار مشکل آب هستند، خاطر‌نشان کرد: «تعداد آنها از ۱۲عدد به ۱۴عدد رسیده و شهرهایی چون شیراز، اصفهان، تهران، کرج، بندر‌عباس، مشهد، سنندج و کرمان دچار بحران آب هستند.»
وی در مورد تعداد چاه‌های غیرمجاز تبیین کرد: «ما در دو مقطع آمار داشتیم یکی براساس آماربرداری سال۸۵ که ۱۸۳‌هزار مورد بود، و دیگری براساس آمار مربوط به قبل از قانون تعیین تکلیف که سال۹۰-۸۹ بود که حدود ۲۰۰‌هزار حلقه چاه غیرمجاز شناسایی شده است.» وی یادآورد شد: «افزایش چاه‌های غیرمجاز با خشکسالی که در هشت‌سال اخیر با آن مواجه هستیم در ارتباط است.»
حاج‌رسولی‌ها با اشاره به اینکه طرح انتقال آب صرفا برای مسایل شرب صورت می‌گیرد گفت: «در‌حال‌حاضر برای انتقال آب هیچ طرح جدیدی نداریم.» وی در مورد انتقال آب از سرشاخه‌های دز به قمرود با اشاره به اینکه حدود ۷۰درصد آب انتقالی مختص استان قم است، گفت: «این طرح به‌صورت مرحله‌یی وارد مدار شد. سد کوچری نیز در سال آینده وارد مدار می‌شود.»
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب کشور ضمن اینکه حوضه کرخه را یکی از حوضه‌های بحرانی کشور قلمداد کرد اظهار داشت: «ما از قدیم از کارون کانال‌هایی برای تامین آب حوضه کرخه داشتیم تا بتوانیم کمبود آب در این حوضه را جبران کنیم.» وی با تاکید بر اینکه کرخه یکی از بخش‌هایی است که آب شرب استان را از سال گذشته تامین می‌کند گفت: «اما در‌حال‌حاضر حجم آب کرخه حدود ۴۰۰میلیون مترمکعب نسبت به سال گذشته کاهش داشته است. این یک بحث جدی است که آوردهای سدهای ما در سال جاری نسبت به میانگین و نسبت به سال گذشته کاهش داشته است.» وی افزود: «ما نسبت به سال گذشته شاهد کاهش ۲۲درصدی آورد سدها هستیم.»
سدسازی، یکی از موارد مشکل‌ساز خوزستان
باتوجه به اینکه یکی از مشکلات خوزستان که در این روزها با آن مواجه است، سدسازی‌ها در این استان دانسته می‌شود، حاج‌رسولی‌ها گفت: «این بحث را در استان خوزستان پیگیری کرده‌ایم، برای گواه این موضوع می‌توان به آمار و ارقام موجود در سال آبی جاری در این استان اشاره کرد.» وی ادامه داد: «میزان خروجی از سدها به‌مراتب بیشتر از میزان ورودی و به‌مراتب بیشتر از سال گذشته بوده است. در سال جاری تجمعی خروجی سدهای خوزستان ۴، ۹میلیارد مترمکعب بوده است. این عدد در سال گذشته ۳،۴ بوده که نشان‌دهنده افزایش ۶۰۰میلیون مترمکعبی در خروجی سدهای این استان است.» وی افزود: «از طرفی ورودی به سدها در همین مجموعه تا این لحظه ۶،۳میلیارد مترمکعب بوده که سال گذشته ورودی ما تا این مقطع ۵،۴میلیارد مترمکعب بوده است یعنی آورد امسال ۹۰۰میلیون کاهش یافته است. این خودش نشان‌دهنده عملکرد سدهای ما در حوضه کارون است که مصرف‌کننده اصلی آن پایین‌دست استان خوزستان است.»
مدیرعامل شرکت مدیریت منابع آب ایران با اشاره به اینکه در کشور ۶۴۰سد داریم که ۳۴۰سد توسط وزارت جهادکشاورزی و ۳۰۰سد توسط وزارت نیرو ساخته شده است، گفت: «از ۳۰۰سدی که توسط وزارت نیرو ساخته شده ۱۵۰سد کوچک و معیشتی هستند.»
وی اضافه کرد: «از ۳۰۰سدی که توسط وزارت نیرو ساخته شده است ۲۵سد بلند داریم که ورودی آنها براساس پیش‌بینی‌های صورت‌گرفته نبوده است. از این تعداد حدود ۶سد که ارتفاع آنها بیش از ذخایر آبی است شامل سد رییسعلی‌دلواری در بوشهر، کارده و درونگر یعقوبی در خراسان، شورک شیروان در خراسان‌شمالی و فریم صحرا در مازندران است.»